« سوء هضم» اصطلاحي است كه توسط بيماران براي توصيف علائم متعددي كه معمولاً پس از خوردن غذا احساس مي‌كنند، به وفور يكبار مي‌رود. بنابراين علامتي اختصاصي نبوده و ممكن است هم براي بيمار و هم براي پزشك معاني متفاوتي داشته باشد.

بعضي غذاها بعلت آنكه در روده بخوبي هضم نمي‌شوند، ممكن است خوب تحمل نگردند بعنوان مثال خورردن غذاهاي چرب در بيماريهاي لوزالمعده يا صفراوي. يا آنكه مركبات يا مواد غذايي ترش در بيماران مبتلا به زخمهاي گوارشي اغلب باعث بروز علائم سوءهضم مي‌شوند.كمبود يا فقدان آنزيمهاي ضروري گوارشي نيز از مهمترين عوامل سوء هضم مي‌باشند.

نفخ يا تجمع گاز در دستگاه گوارش اساسي‌ترين شكايت افراد مبتلا به سوءهضم است. اصولاً احساس‌پري و فشار بلافاصله پس از غذا و تسكين آن با آروغ زدن را نفخ معده مي‌نامند. علت اصلي نفخ معده مصرف غذاهايي است كه تخليه معده را دچار كندي مي‌كنند (غذاهاي حاوي مقادير بالاي پروتئين و چربي).

در صورتيكه گازهاي معده با آروغ دفع نشده و به روده‌ها منتقل شوند مسئله بصورت احساس پري و فشار در روده‌ها بروز خواهد كرد كه با اجابت مزاج و دفع گاز برطرف مي‌شود. علت اصلي ديگر گاز روده‌ها، عمل تخمير باكتريهاي طبيعي روده بر روي مواد قندي و پروتئيني است. بهمين جهت متعاقب مصرف غذاهاي غني از فيبر (سبزيجات و ميوه‌جات) كه حاوي قندهاي طبيعي غيرقابل جذب مي‌باشند، افزايش مي‌يابد.

در تعدادي از حالات، سوء هضم با مصرف برخي غذاها رابطه مستقيم دارد. بعنوان مثال بيماران مبتلا به تنگي مري مايعات را خوب تحمل مي‌كنند ولي خوردن غذاهاي جامد، ممكن است با ناراحتي مخصوصاً در زير جناغ همراه باشد.

دکتر شبگرد